Geri

1.2. İnformasiyanın Xassələri

İnformasiyanın keyfiyyətini və onun qərar qəbul etmək üçün yararlı olub-olmadığını müəyyən edən əsas xassələr aşağıdakılardır:

1. Obyektivlik

İnformasiya heç kimin rəyindən, subyektiv fikrindən asılı olmamalıdır. Faktlara əsaslanmalıdır. Məsələn: "Hava 25 dərəcədir" – obyektivdir (termometr göstərir), amma "Hava istidir" – subyektivdir (kiməsə görə isti, kiməsə görə normal ola bilər).

2. Tamlıq

İnformasiya hər hansı bir qərarı qəbul etmək üçün kifayət qədər olmalıdır. Əgər məlumat yarımçıqdırsa, biz düzgün nəticə çıxara bilmərik. Məsələn: "Sabah imtahan var" (Amma saatı və yeri deyilmirsə, informasiya tam deyil).

3. Aktuallıq

İnformasiya cari zaman anına uyğun və əhəmiyyətli olmalıdır. Köhnəlmiş məlumat aktual deyil. Məsələn: Keçən ilin hava proqnozu bu gün üçün aktual deyil.

4. Etibarlılıq

İnformasiyanın mənbəyi rəsmi və ya təsdiq olunmuş olmalıdır. Yalan və ya dəqiqləşdirilməmiş xəbərlər etibarlı sayılmır. Məsələn: Rəsmi xəbər saytının verdiyi məlumat, sosial şəbəkədəki şayiədən daha etibarlıdır.

5. Anlaşıqlılıq

İnformasiya onu qəbul edən şəxs üçün başa düşülən dildə və formada olmalıdır. Məsələn: Azərbaycan dilini bilən adama Çin dilində məlumat versəniz, bu informasiya onun üçün anlaşıqlı deyil.


Mövzu üzrə testlər

Sual 1: Tibbi analiz nəticələrinin həkim tərəfindən oxunması informasiyanın hansı xassəsinə nümunədir?

Cavab: B (Çünki analiz nəticəsi cihazın göstəricisidir və heç kimin rəyindən asılı deyil).

Sual 2: "Dostum dedi ki, sabah yağış yağacaq" ifadəsində informasiyanın hansı xassəsi şübhə altındadır?

Cavab: C (Çünki dostun sözü rəsmi mənbə deyil).

Sual 3: Birinci sinif şagirdinə universitet səviyyəsində riyazi düsturların izah edilməsi hansı xassənin pozulmasıdır?

Cavab: A (Uşaq o düsturları başa düşmür).

Sual 4: Avtobusun gəlməsinə 5 dəqiqə qalmış onun hərəkət cədvəlinə baxmaq informasiyanın hansı xassəsini təmin edir?

Cavab: B (Çünki məlumat məhz o an üçün lazımdır və əhəmiyyətlidir).